Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας Elire.gr

Έρευνες του Ιδρύματος

Δεύτερη Πανελλήνια Επιδημιολογική Έρευνα για τις Ρευματικές Παθήσεις
Στην πρώτη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων (άτομα ηλικίας 19 ετών και πάνω) της χώρας μας, που πραγματοποιήθηκε από το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας με τη συνεργασία πολλών γιατρών ρευματολόγων σε αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές στη βόρεια, κεντρική και νότια Ελλάδα, βρήκαμε ότι:
1) Οι ρευματικές παθήσεις αποτελούν ένα μεγάλο και πολυδιάστατο κοινωνικό πρόβλημα και πρόβλημα δημόσιας υγείας στη χώρα μας, διότι:

 

  • Είναι πολύ συχνές στο γενικό πληθυσμό , με μια συχνότητα που φθάνει στο 27% των ενηλίκων                      
  • Σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο επίπεδο του γενικού πληθυσμού ενηλίκων οι ρευματικές παθήσεις είναι το πιο συχνό αίτιο χρόνιου προβλήματος υγείας, μακροχρόνιας σωματικής ανικανότητας, απουσιών από την εργασία και ιατρικών επισκέψεων και
  • Σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες νοσημάτων, οι ρευματικές παθήσεις αποτελούν το πιο σημαντικό πρόβλημα υγείας στον εργαζόμενο πληθυσμό δηλ. στα άτομα 19-65 ετών, αφού είναι το πιο συχνό αίτιο πέντε δεικτών νοσηρότητας, δηλ. χρόνιου προβλήματος υγείας, μακροχρόνιας σωματικής ανικανότητας, απουσιών από την εργασία, ιατρικών επισκέψεων και χρήσης φαρμάκων με ιατρική συνταγή.

2)  Η έγκαιρη διάγνωση και η πρώιμη και ορθή θεραπευτική παρέμβαση εξαρτώνται από την πρώιμη επίσκεψη των ασθενών σε γιατρούς – ρευματολόγους και   αποτελούν τις δύο βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των ρευματικών παθήσεων.

3)  Ωστόσο, οι περισσότεροι ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα ή οροαρνητικές σπονδυλαρθρίτιδες καθυστερούν πολύ να επισκεφθούν ή δεν επισκέπτονται καθόλου τους ειδικούς γιατρούς, δηλ. τους ρευματολόγους, αφού μόνο 19% των ασθενών με ρευματοειδή αρθρίτιδα και 13% των ασθενών με οροαρνητικές σπονδυλαρθρίτιδες επισκέπτονται ρευματολόγους όταν εμφανίζεται η νόσος τους, ενώ 10% των ασθενών με την πρώτη πάθηση και 40% των ασθενών με τις δεύτερες παθήσεις ουδέποτε επισκέπτονται ρευματολόγους. Η καθυστέρηση στην επίσκεψη ή η μη επίσκεψη σε ρευματολόγους έχει ως αποτέλεσμα, τη μη ορθή διάγνωση και τη μη εφαρμογή σωστής θεραπευτικής αντιμετώπισης και έτσι την πρόκληση παραμορφώσεων και μη αναστρέψιμων βλαβών στις  αρθρώσεις, σημαντικών κινητικών λειτουργικών διαταραχών ή και αναπηρίας και τεράστιων δυσμενών επιπτώσεων. Τα αίτια της  καθυστέρησης στην επίσκεψη ή της μη επίσκεψης σε ρευματολόγους δεν είναι γνωστά.

Έτσι, τα παραπάνω ευρήματα μας οδήγησαν στο σχεδιασμό, την οργάνωση και την πραγματοποίηση δεύτερης πανελλήνιας επιδημιολογικής έρευνας για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων (άτομα ηλικίας 19 ετών και πάνω) της χώρας μας προκειμένου να διερευνηθούν ορισμένα ερωτήματα σε σχέση με τα ευρήματα της πρώτης έρευνας.

Στόχοι της δεύτερης  Έρευνας

Μερικοί από τους κυριότερους στόχους της δεύτερης έρευνας ήταν:

  • Να διερευνηθεί αν, όπως οι ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα ή οροαρνητικές σπονδυλαρθρίτιδες, έτσι και οι ασθενείς με άλλες ρευματικές παθήσεις καθυστερούν επίσης πολύ να επισκεφθούν γιατρούς – ρευματολόγους.
  • Να διερευνηθούν τα αίτια της καθυστέρησης στην επίσκεψη ή της μη επίσκεψης  των ασθενών με ρευματικές παθήσεις σε ρευματολόγους.
  • Να εκτιμηθεί το επίπεδο της παρεχόμενης στο κοινό ενημέρωσης για τις ρευματικές παθήσεις.

Περιοχές της Έρευνας

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε τηλεφωνικά με βάση ένα προτυπωμένο ερωτηματολόγιο σε τυχαία επιλεγμένο δείγμα πληθυσμού 3.910 ενηλίκων (19 ετών και πάνω) σε αστικές, ημιαστικές και αγροτικές περιοχές στη βόρεια, κεντρική και νότια ηπειρωτική Ελλάδα. Η τυχαία επιλογή του πληθυσμού της έρευνας έγινε με τη χρησιμοποίηση των τοπικών τηλεφωνικών καταλόγων και βασίστηκε στον ανά περιοχή προκαθορισμένο αριθμό των ατόμων που θα συμμετείχαν στην έρευνα και στον ανά σελίδα και περιοχή αριθμό των τηλεφωνικών καταχωρήσεων στους τηλεφωνικούς καταλόγους.

Ευρήματα της Έρευνας

Μερικά από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας σημειώνονται παρακάτω.

1. Οι περισσότεροι ασθενείς με ρευματικές παθήσεις καθυστερούν πολύ να επισκεφθούν ρευματολόγους

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας έδειξαν ότι οι ασθενείς με ρευματικές παθήσεις καθυστερούν πολύ να επισκεφθούν ρευματολόγους διότι:

  • Οι ασθενείς που έχουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας και διάρκειας πάνω από 1,5 μήνα σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, σε τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα, που έχουν δηλ. κάποια ρευματική πάθηση, επισκέπτονται ρευματολόγους σε πολύ χαμηλά ποσοστά.

      Συγκεκριμένα επισκέπτονται ρευματολόγους μόνο:

    • 22,5% των ασθενών με αρθρίτιδα
    • 3% των ασθενών με οσφυαλγία
    • 8% των ασθενών με αυχεναλγία
  • Όταν λόγω μη ορθής διάγνωσης ή μη σωστής θεραπευτικής αντιμετώπισης των ρευματικών παθήσεων των ασθενών δεν υπάρχει ανταπόκριση στη θεραπευτική αγωγή που χορηγήθηκε στην πρώτη επίσκεψή τους σε γιατρούς άλλων ειδικοτήτων και επομένως  χρειάζεται δεύτερη επίσκεψη σε γιατρό για την αντιμετώπιση των ίδιων ρευματικών παθήσεων, οι ασθενείς αυτοί απευθύνονται σε ρευματολόγους επίσης σε πολύ χαμηλά ποσοστά. Συγκεκριμένα απευθύνονται σε ρευματολόγους μόνο:
    • 25% των ασθενών με αρθρίτιδα
    • 18% των ασθενών με οσφυαλγία
    • 22% των ασθενών με αυχεναλγία

 

2. Οι περισσότεροι υγιείς, αν κάποτε εμφανίσουν ρευματική πάθηση,  δεν θα  επισκεφθούν ρευματολόγους

Η ανάλυση των απαντήσεων των υγιών ατόμων στην ερώτηση πολλαπλής επιλογής  σε ό,τι αφορά το γιατρό (ρευματολόγο, ορθοπαιδικό, παθολόγο ή άλλης ειδικότητας), που θα επισκεφθούν αν παρουσιάσουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας στη μέση, στον αυχένα, στο γόνατο ή στον ώμο ή σε δύο ή περισσότερες αρθρώσεις, έδειξε ότι:

  • Είναι πολύ χαμηλά τα ποσοστά των υγιών ατόμων που θα επισκεφθούν ρευματολόγους, αν κάποτε εμφανίσουν ρευματική πάθηση , δηλ. αν εμφανίσουν το πρώτο σύμπτωμα μιας τέτοιας πάθησης που είναι ο πόνος μη τραυματικής αιτιολογίας στο μυοσκελετικό σύστημα.

      Συγκεκριμένα θα επισκεφθούν ρευματολόγους μόνο:

    • 5,5% των ατόμων με πόνο σε μια μόνο άρθρωση
    • 23% των ατόμων με πόνο σε δύο ή περισσότερες αρθρώσεις
    • 3,5% των ατόμων με πόνο στη μέση
    • 8% των ατόμων με πόνο στον αυχένα

3. Το κύριο αίτιο της καθυστέρησης στην επίσκεψη ή της μη επίσκεψης των ασθενών σε ρευματολόγους είναι η άγνοια του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις

Από την ανάλυση των ευρημάτων της έρευνας βρήκαμε ότι το κύριο αίτιο της καθυστέρησης στην επίσκεψη ή της μη επίσκεψης σε ρευματολόγους των ασθενών με ρευματικές παθήσεις είναι η άγνοια
που επικρατεί στο κοινό σχετικά με τις παθήσεις αυτές &

Ειδικότερα:

  • 65% των συμμετασχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι δεν γνωρίζουν τι είναι οι ρευματικές παθήσεις ούτε γνωρίζουν ότι θα πρέπει να επισκεφθούν ρευματολόγους αν έχουν ή αν εμφανίσουν στο μέλλον κάποια ρευματική πάθηση, αν δηλ. εμφανίσουν το πρώτο σύμπτωμα μιας τέτοιας πάθησης που είναι ο πόνος μη τραυματικής αιτιολογίας σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, σε τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα.
  • 35% των συμμετασχόντων στην έρευνα δήλωσαν ότι γνωρίζουν τι είναι οι ρευματικές παθήσεις. Ωστόσο, αναλύοντας και αξιολογώντας τις απαντήσεις των ατόμων αυτών ως προς το σύστημα ή τα όργανα ή τα μέρη του σώματος που προσβάλλουν οι ρευματικές παθήσεις, διαπιστώσαμε ότι:
    • Μόνο το 37,6% των ατόμων αυτών, που αντιστοιχεί στο 13,3% του συνολικού πληθυσμού της έρευνας, γνωρίζει πραγματικά τι είναι και ποιο σύστημα προσβάλλουν οι ρευματικές παθήσεις.
    • Αντίθετα το 63,4% των ατόμων αυτών που δήλωσαν ότι γνωρίζουν τι είναι οι ρευματικές παθήσεις, ποσοστό που αντιστοιχεί στο 21,7% του συνολικού πληθυσμού της έρευνας, στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουν τι είναι και ποιο σύστημα προσβάλλουν οι ρευματικές παθήσεις.
  • Επομένως, αθροιστικά 86,7% των ενηλίκων δεν γνωρίζουν τι είναι οι ρευματικές παθήσεις ούτε γνωρίζουν ότι θα πρέπει να επισκεφθούν ρευματολόγους αν έχουν ή αν εμφανίσουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας σε μία ή περισσότερες αρθρώσεις, σε τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα

4.  Κύριο αίτιο της άγνοιας του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις είναι η έλλειψη ενημέρωσης

Για την εκτίμηση του επιπέδου ενημέρωσης του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις χρησιμοποιήσαμε ερωτήσεις με απάντηση πολλαπλής επιλογής μεταξύ των οποίων  και την ακόλουθη: «Θεωρείτε ότι η ενημέρωση του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις είναι: ανύπαρκτη, ελάχιστη, αρκετή, μεγάλη;». Από την ανάλυση των σχετικών απαντήσεων ως προς την παρεχόμενη προς το κοινό ενημέρωση για τις ρευματικές παθήσεις από οποιαδήποτε πηγή, όπως π.χ. ηλεκτρονικά και έντυπα μέσα μαζικής ενημέρωσης (TV, ραδιόφωνο, διαδίκτυο, εφημερίδες, περιοδικά, άλλα έντυπα), ομιλίες, θεράποντες γιατροί κ.ά., βρήκαμε ότι η ενημέρωση του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις θεωρείται

  • Ανύπαρκτη από το 47,1% του πληθυσμού της έρευνας
  • Ελάχιστη από το 47,5% του πληθυσμού της έρευνας
  • Αρκετή από το 5,1% του πληθυσμού της έρευνας και
  • Μεγάλη από το 0,3% του πληθυσμού της έρευνας.

Επομένως τα ευρήματα αυτής της έρευνας δείχνουν ότι το κύριο αίτιο της άγνοιας που επικρατεί στο κοινό για τις ρευματικές παθήσεις είναι το γεγονός ότι η ενημέρωσή του για τις παθήσεις αυτές είναι ανύπαρκτη ή ελάχιστη. Έτσι, είναι επιτακτική η ανάγκη σχεδιασμού και εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο προγράμματος συστηματικής ενημέρωσης του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις.

5. Οι Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού για τις ρευματικές παθήσεις αυξάνουν σημαντικά το επίπεδο ενημερότητάς του για τις παθήσεις αυτές

Στα πλαίσια της δεύτερης πανελλήνιας επιδημιολογικής έρευνας για τις ρευματικές παθήσεις διεξήχθησαν δύο έρευνες σε 6 πόλεις της χώρας μας με στόχο την εκτίμηση της συμβολής των Ημερίδων Ενημέρωσης του Κοινού στο επίπεδο ενημερότητάς του για τις ρευματικές παθήσεις. Η πρώτη έρευνα διεξήχθη 6 μήνες πριν και η δεύτερη 6 μήνες μετά από την πραγματοποίηση των Ημερίδων Ενημέρωσης του Κοινού για τις ρευματικές παθήσεις στις πόλεις αυτές.

Τα αποτελέσματα των ερευνών αυτών έδειξαν ότι οι Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού:

  • Αύξησαν σημαντικά το επίπεδο της ορθής ενημερότητας του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις & από το 13,5% του συνολικού πληθυσμού της πρώτης έρευνας στο 22,6% της δεύτερης.
  • Αύξησαν σημαντικά τα ποσοστά των ασθενών με αρθρίτιδα, οσφυαλγία ή αυχεναλγία που επισκέφθηκαν ρευματολόγουςστη δεύτερη έρευνα σε σύγκριση με την πρώτη.
  • Τα ποσοστά των υγιών ατόμων που θα επισκεφθούν ρευματολόγους αν εμφανίσουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας στη μέση, στον αυχένα, σε μια ή περισσότερες αρθρώσεις ήταν σημαντικά μεγαλύτερα στη δεύτερη σε σύγκριση με την πρώτη έρευνα

Απαραίτητη η συνεχής και συστηματική ενημέρωση του κοινού για τις  ρευματικές παθήσεις σε πανελλήνια κλίμακα

Για όλους τους παραπάνω λόγους καθώς και για το λόγο ότι η έγκαιρη και ορθή διάγνωση των ρευματικών παθήσεων, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους , επιτυγχάνεται με την έγκαιρη επίσκεψη σε ρευματολόγους, όπως διαπιστώθηκε στην πρώτη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις, είναι προφανής η ανάγκη συστηματικής και συνεχούς ενημέρωσης του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις σε πανελλήνια κλίμακα.

Προς την κατεύθυνση αυτή το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας έχει εκπονήσει και υλοποιεί σχετικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει:

  • Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού για τις Ρευματικές Παθήσεις που πραγματοποιούνται σε πρωτεύουσες Νομών και σε άλλες μεγάλες πόλεις
  • Δημοσιεύσεις στον Ημερήσιο Τύπο και σε Περιοδικά.
  • Συνεντεύξεις σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς.
  • Παραγωγή & προβολή σε εθνικό δίκτυο εναλλάξ & επαναλαμβανόμενα συνεχώς ενημερωτικών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών μηνυμάτων που αναφέρονται πρώτον στις ρευματικές παθήσεις ως σύνολο, δεύτερον στην αρθρίτιδα γενικώς, τρίτον στη ρευματοειδή αρθρίτιδα και τέταρτον στην αγκυλωτική σπονδυλαρθρίτιδα.
  • Συνοπτική & εκλαϊκευμένη περιγραφή των ρευματικών παθήσεων στην Ιστοσελίδα του Ιδρύματος
  • Διάφορες άλλες ενέργειες και δραστηριότητες

Συμπερασματικά

Από ευρήματα των δύο πανελλήνιων επιδημιολογικών ερευνών για τις ρευματικές παθήσεις στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων της χώρας μας αποδεικνύεται ότι:

  • Οι ρευματικές παθήσεις αποτελούν ένα μεγάλο και πολυδιάστατο πρόβλημα που δεν αφορά μόνο τους ασθενείς αλλά και το κοινωνικό σύνολο
  • Οι Έλληνες ασθενείς με ρευματικές παθήσεις δεν είναι χρήστες των σύγχρονων θεραπευτικών δυνατοτήτων, διότι:
    • Καθυστερούν πολύ να επισκεφθούν τους ειδικούς γιατρούς, δηλ. τους ρευματολόγους
    • Η καθυστέρηση αυτή έχει ως συνέπεια τη μη ορθή διάγνωση της πάθησής τους και τη μη εφαρμογή σωστής θεραπείας και έτσι την πρόκληση παραμορφώσεων και μη αναστρέψιμων βλαβών στις αρθρώσεις ή και σε άλλα όργανα με τελικό αποτέλεσμα σημαντικές κινητικές ή άλλες λειτουργικές διαταραχές, ανικανότητα ή και αναπηρία.
  • Το κύριο αίτιο αυτής της καθυστέρησης είναι ότι 86,7% των Ελλήνων δεν γνωρίζουν τι είναι οι ρευματικές παθήσεις ούτε γνωρίζουν ότι θα πρέπει να απευθυνθούν σε ρευματολόγους αν έχουν ή αν εμφανίσουν μια τέτοια πάθηση
  • Η έγκαιρη και ορθή διάγνωση των ρευματικών παθήσεων, που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, επιτυγχάνεται με την έγκαιρη επίσκεψη σε ρευματολόγους
  • Για την επίτευξη έγκαιρης διάγνωσης και αποτελεσματικής θεραπευτικής αντιμετώπισης των ρευματικών παθήσεων είναι επιτακτική η ανάγκη εφαρμογής προγράμματος συστηματικής και συνεχούς ενημέρωσης του κοινού για τις παθήσεις αυτές σε εθνικό επίπεδο, έτσι ώστε όσοι παρουσιάζουν πόνο μη τραυματικής αιτιολογίας σε αρθρώσεις ή τένοντες, στη μέση ή στον αυχένα να επισκέπτονται χωρίς καθυστέρηση γιατρούς ρευματολόγους.

Στο τμήμα αυτό της Ιστοσελίδας του Ελληνικού Ιδρύματος Ρευματολογίας είναι διαθέσιμες επιστημονικές εργασίες που προήλθαν από τη δεύτερη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις.

Ανδριανάκος A, Αλβανού E, Κουρής H, Δ. Καραμήτσος, Χατζηλουλούδης Β, Ντάντης Π.
Το επίπεδο ενημερότητας του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις είναι χαμηλό: ΙΙ. Επίσκεψη σε ρευματολόγους ασθενών με πόνο στο μυοσκελετικό σύστημα. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012»
Ανδριανάκος Α, Αλβανού Ε, Χατζηλουλούδης Β, Κουρής Η, Ντάντης Π, Καραμήτσος Δ. Το επίπεδο ενημερότητας του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις είναι χαμηλό: IΙΙ. Τι είναι και ποιο σύστημα αφορούν οι ρευματικές παθήσεις. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012.
Ανδριανάκος A, Κουρής H, Αλβανού Ε, Χατζηλουλούδης, Καραμήτσος Δ, Ντάντης Π. Το επίπεδο ενημερότητας του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις είναι χαμηλό: Ι. Επίσκεψη σε ρευματολόγους αν εμφανιστεί πόνος στο μυοσκελετικό σύστημα. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012.
Andrianakos A, Alvanou E. Public awareness of rheumatic diseases in Greece is very low. Annals of the Rheumatic Diseases 2013;72(Suppl 3):333
Ανδριανάκος Α, Χατζηλουλούδης Β, Αλβανού Ε, Ντάντης Π, Καραμήτσος Δ, Κουρής Η. H ενημέρωση του κοινού για τις Ρευματικές παθήσεις είναι ελάχιστη ή ανύπαρκτη. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012.
Ανδριανάκος Α, Αλβανού Ε, Χατζηλουλούδης Β, Καραμήτσος Δ, Κουρής Η, Ντάντης Π. Οι Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού αυξάνουν το επίπεδο ενημερότητάς του για τις ρευματικές παθήσεις: ΙΙI. Τι είναι και ποιο σύστημα προσβάλλουν οι ρευματικές παθήσεις. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο
Andrianakos A, Alvanou E. Free informational seminars on rheumatic diseases for the Public increase its of these diseases. Annals of the Rheumatic Diseases 2013;72(Suppl 3):332-3.
Ανδριανάκος Α, Χατζηλουλούδης Β, Αλβανού Ε, Ντάντης Π, Καραμήτσος Δ, Κουρής Η. Οι Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού αυξάνουν το επίπεδο ενημερότητάς του για τις ρευματικές παθήσεις: ΙΙ. Επίσκεψη σε ρευματολόγους ασθενών με πόνο στο μυοσκελετικό σύστημα. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012.
Ανδριανάκος Α, Αλβανού Ε, Κουρής Η, Ντάντης Π, Καραμήτσος Δ, Χατζηλουλούδης Β. Οι Ημερίδες Ενημέρωσης του Κοινού αυξάνουν το επίπεδο ενημερότητάς του για τις ρευματικές παθήσεις: Ι. Επίσκεψη σε ρευματολόγους αν εμφανιστεί πόνος στο μυοσκελετικό σύστημα. 23ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ρευματολογίας, Αθήνα 7-10 Δεκεμβρίου 2012.
Ε.Ι.ΡΕ.
Το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας είναι κοινωφελές ίδρυμα με κυριότερους στόχους την ενημέρωση του Κοινού και των Αρχών της χώρας επί του προβλήματος των ρευματικών παθήσεων, τη συμβολή του στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, την πραγματοποίηση ερευνών και επιστημονικών εκδηλώσεων για τις ρευματικές παθήσεις και την έκδοση ιατρικών συγγραμμάτων ή άλλων επιστημονικών εντύπων. Το Ε.Ι.ΡΕ. δεν χρηματοδοτείται από κανένα Δημόσιο ή άλλο Φορέα και το έργο του στηρίζεται στην εθελοντική εργασία του Προέδρου, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των συνεργατών τους.
Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας
Ρόδων 8,
153 51 Κάντζα Παλλήνης
+30.210.60.42.643
© 2016 ELIRE   |