Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας Elire.gr

Ρευματικές Παθήσεις

Το μέγεθος του προβλήματος των ρευματικών παθήσεων στην Ελλάδα

Το μέγεθος του προβλήματος των ρευματικών παθήσεων καθορίζεται από δύο παράγοντες:

  • Από τον επιπολασμό τους, δηλ. από τη συχνότητά τους, στο γενικό πληθυσμό
  • Από τις επιπτώσεις  τους στους ίδιους τους ασθενείς και στις οικογένειές τους, στο κοινωνικό σύνολο, στο σύστημα υγείας και στην εθνική οικονομία

Προκειμένου να μελετήσουμε το μέγεθος του προβλήματος των ρευματικών παθήσεων στην Ελλάδα, αλλά και πολλές άλλες παραμέτρους που σχετίζονται με τις παθήσεις αυτές, οργανώσαμε στο Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας και πραγματοποιήσαμε με τη συνεργασία πολλών γιατρών ρευματολόγων την πρώτη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις (Ελληνικά / Αγγλικά) στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων (άτομα ηλικίας 19 ετών και πάνω) της χώρας μας. Πολλά από τα ευρήματα της έρευνας έχουν ανακοινωθεί σε πολλές δεκάδες πανελλήνιων και διεθνών ρευματολογικών συνεδρίων και έχουν δημοσιευθεί σε πολλά υψηλού κύρους ελληνικά και διεθνή ιατρικά περιοδικά. 

Η έρευνα διεξήχθη σε δύο αστικές, δύο ημιαστικές και πέντε αγροτικές περιοχές στη βόρεια, κεντρική και νότια Ελλάδα με συνολικό πληθυσμό ενηλίκων 14.233 (Εικόνα 1).



Εικόνα 1. Περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδος στις οποίες διεξήχθη η έρευνα.

Οι γιατροί ρευματολόγοι, που πραγματοποίησαν την έρευνα, επισκέφθηκαν τους ενήλικες κατοίκους των περιοχών αυτών στα σπίτια τους είτε πόρτα-πόρτα είτε μετά από τηλεφωνική προσυνεννόηση. Το ποσοστό συμμετοχής στην έρευνα ήταν πολύ μεγάλο, 82%.

Παρακάτω αναφέρονται μερικά από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας σε σχέση με τη συχνότητα και τις επιπτώσεις των ρευματικών παθήσεων στο γενικό πληθυσμό των ενηλίκων της χώρας μας.

Συχνότητα των ρευματικών παθήσεων στο γενικό πληθυσμό
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι πολύ συχνές, αφού ο συνολικός επιπολασμός τους, δηλ. η συνολική συχνότητά τους,  βρέθηκε στο επίπεδο του 27% των ενηλίκων. Με άλλα λόγια 1 στους 4 Έλληνες ενήλικες παρουσιάζει κάποια ρευματική πάθηση. Συνολικά, περίπου 2.500.000 ενήλικες Έλληνες πάσχουν από ρευματικές παθήσεις.
  • Οι ρευματικές παθήσεις προσβάλλουν σημαντικά συχνότερα τις γυναίκες από ό,τι τους άνδρες, αφού 34% των ενήλικων γυναικών (συνολικά περίπου 1.600.000 γυναίκες) και 20% των ενήλικων ανδρών (συνολικά περίπου 900.000 άνδρες) πάσχουν από ρευματικές παθήσεις.
  • Η συχνότητα των ρευματικών παθήσεων αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας από 4% στην ηλικιακή ομάδα των 19-28 ετών σε 52% στην ομάδα των 69 ετών και πάνω.
Επιπτώσεις των ρευματικών παθήσεων στους ίδιους τους ασθενείς, στις οικογένειές τους, στο κοινωνικό σύνολο, στο σύστημα υγείας και στην εθνική οικονομία

Σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο επίπεδο του γενικού πληθυσμού ενηλίκων:

  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι το πιο συχνό χρόνιο πρόβλημα υγείας, αντιπροσωπεύοντας το 39% όλων των χρόνιων παθήσεων. Ακολουθούν, ως δεύτερο αίτιο, οι καρδιαγγειακές παθήσεις με ποσοστό ευθύνης 25%.
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι το πιο συχνό αίτιο και ευθύνονται για το 47% της  μακροχρόνιας σωματικής ανικανότητας (αναπηρικές συντράξεις κ.λπ.). Ακολουθούν, ως δεύτερο αίτιο, οι καρδιαγγειακές παθήσεις με ποσοστό ευθύνης 22%.
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι το πιο συχνό αίτιο και ευθύνονται για το 26% του βραχυχρόνιου περιορισμού των  δραστηριοτήτων (απουσίες από την εργασία κ.λπ.). Ακολουθούν, ως δεύτερο αίτιο, οι παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος με ποσοστό ευθύνης 22%.
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι το πιο συχνό αίτιο και ευθύνονται για το 20% όλων των ιατρικών επισκέψεων. Ακολουθούν, ως δεύτερο αίτιο, οι καρδιαγγειακές παθήσεις με ποσοστό ευθύνης 18%.
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι μετά από τις καρδιαγγειακές παθήσεις το δεύτερο σε συχνότητα αίτιο και ευθύνονται για το 24% της λήψης φαρμάκων με ιατρική συνταγή.
  • Οι ρευματικές παθήσεις είναι μετά από τις παθήσεις του αναπνευστικού συστήματος το δεύτερο σε συχνότητα αίτιο και ευθύνονται για το 18% της λήψης φαρμάκων χωρίς ιατρική συνταγή.  

Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η συχνότητα των ρευματικών παθήσεων αυξάνει με την πρόοδο της ηλικίας. Έτσι γεννάται το ερώτημα μήπως οι ρευματικές παθήσεις είναι κατά κύριο λόγο πρόβλημα των ηλικιωμένων, όπως άλλωστε πιστεύει ο περισσότερος κόσμος. Η απάντηση είναι όχι και αυτό τεκμηριώθηκε από την ανάλυση των αιτίων των δεικτών νοσηρότητας κατά ομάδες ηλικίας. Από την ανάλυση αυτή αναδείχθηκε ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έρευνας, ότι δηλ. στον εργαζόμενο πληθυσμό, που είναι τα άτομα ηλικίας 19-65 ετών, οι ρευματικές παθήσεις σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων είναι το πιο συχνό αίτιο και ευθύνονται (Εικόνα 2) για το:
     •  39% όλων των χρόνιων προβλημάτων υγείας
     •  51% της μακροχρόνιας σωματικής ανικανότητας (αναπηρικές συντάξεις κ.λπ.)
     •  31% των απουσιών από την εργασία
     •  22% των ιατρικών επισκέψεων και
     •  17% της χρήσης φαρμάκων με συνταγή

 

Επομένως οι ρευματικές παθήσεις συγκριτικά με όλες τις άλλες παθήσεις όχι μόνο δεν είναι κατά κύριο λόγο πρόβλημα των ηλικιωμένων, αλλά αποτελούν το σημαντικότερο πρόβλημα υγείας στον εργαζόμενο πληθυσμό

Συμπεράσματα
Από τα ευρήματα της πανελλήνιας έρευνας ρευματικές παθήσεις αποδείχθηκε ότι οι παθήσεις αυτές αποτελούν ένα μεγάλο και πολυδιάστατο κοινωνικό πρόβλημα και πρόβλημα δημόσιας υγείας στη χώρα μας, που δεν αφορά μόνο τους ασθενείς αλλά και το κοινωνικό σύνολο, διότι:      
  • είναι πολύ συχνές, με μια συχνότητα που φθάνει στο 27% των ενηλίκων
  • σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων στο επίπεδο του γενικού πληθυσμού ενηλίκων είναι το πιο συχνό αίτιο χρόνιου προβλήματος υγείας, μακροχρόνιας σωματικής ανικανότητας, απουσιών από την εργασία και ιατρικών επισκέψεων
  • επίσης, σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες νοσημάτων στο γενικό πληθυσμό ενηλίκων, οι ρευματικές παθήσεις είναι το δεύτερο αίτιο χρήσης φαρμάκων με συνταγή και χωρίς συνταγή και
  • σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες νοσημάτων, οι ρευματικές παθήσεις αποτελούν το πιο σημαντικό πρόβλημα υγείας στον εργαζόμενο πληθυσμό δηλ. στα άτομα 19-25 ετών, αφού είναι το πιο συχνό αίτιο πέντε δεικτών νοσηρότητας από τους έξι που χρησιμοποιήθηκαν για την εκτίμηση των επιπτώσεων των ρευματικών παθήσεων σε σύγκριση με όλες τις άλλες ομάδες παθήσεων.


Για όλους αυτούς τους λόγους οι ρευματικές παθήσεις θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας κατά το σχεδιασμό και τον προγραμματισμό::

  • Της προπτυχιακής εκπαίδευσης, αλλά και της μεταπτυχιακής και της συνεχιζόμενης δια βίου ιατρικής εκπαίδευσης σε θέματα Ρευματολογίας των γιατρών άλλων ειδικοτήτων, όπως π.χ. των γιατρών που ειδικεύονται ή έχουν ειδικευτεί στην Παθολογία και στη Γενική Ιατρική.
  • Της έρευνας.
  • Της παροχής των υπηρεσιών υγείας.

Σήμερα, χάρις στις σημαντικές προόδους της, Ρευματολογίας του κλάδου δηλ. της Ιατρικής που ασχολείται με τη μελέτη, την έρευνα, τη διάγνωση, την πρόληψη και τη θεραπεία των ρευματικών παθήσεων, είναι εφικτό να επιτευχθούν:

  • Αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση των ρευματικών παθήσεων.
  • Ύφεση των σοβαρότερων από τις παθήσεις αυτές, τηλ. των αυτοάνοσων και των οροαρνητικών  σπονδυλαρθριτίδων. Η ύφεση ισοδυναμεί πρακτικά με ίαση, αφού η πάθηση έχει σταματήσει και δεν προκαλεί πόνο, κινητικές λειτουργικές διαταραχές, παραμορφώσεις και μόνιμες βλάβες στις αρθρώσεις ή/και σε άλλα όργανα.
  • Δραστική μείωση των παραπάνω δυσμενών κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των ρευματικών παθήσεων.
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Για να επιτευχθούν όλα αυτά δύο είναι οι βασικές και απαραίτητες προϋποθέσεις, όπως επιβεβαιώθηκε και στην παραπάνω πρώτη πανελλήνια επιδημιολογική έρευνα για τις ρευματικές παθήσεις: 
      •  η έγκαιρη διάγνωση και
      •  η πρώιμη και ορθή θεραπευτική παρέμβαση

 

Οι προϋποθέσεις αυτές μπορεί να εξασφαλιστούν τόσο με συστηματική και συνεχή ενημέρωση του κοινού για τις ρευματικές παθήσεις σε πανελλήνια κλίμακα, όσο και με τη λήψη από τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας των παραπάνω μέτρων και την εφαρμογή τους σε πανελλήνια κλίμακα.

Δρ Αλέξανδρος Ανδριανάκος
Ρευματολόγος
Α.Ε. Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Πρόεδρος Ελληνικού Ιδρύματος Ρευματολογίας

Ε.Ι.ΡΕ.
Το Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας είναι κοινωφελές ίδρυμα με κυριότερους στόχους την ενημέρωση του Κοινού και των Αρχών της χώρας επί του προβλήματος των ρευματικών παθήσεων, τη συμβολή του στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού, την πραγματοποίηση ερευνών και επιστημονικών εκδηλώσεων για τις ρευματικές παθήσεις και την έκδοση ιατρικών συγγραμμάτων ή άλλων επιστημονικών εντύπων. Το Ε.Ι.ΡΕ. δεν χρηματοδοτείται από κανένα Δημόσιο ή άλλο Φορέα και το έργο του στηρίζεται στην εθελοντική εργασία του Προέδρου, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και των συνεργατών τους.
Ελληνικό Ίδρυμα Ρευματολογίας
Ρόδων 8,
153 51 Κάντζα Παλλήνης
+30.210.60.42.643
© 2016 ELIRE   |